بوپرنورفین چیست؟
بوپرنورفین یا قرص ب 2 به دستهای از داروها تعلق دارد که آگونیست- آنتاگونیست اپیوئیدی نام دارند. این دارو با ساختار شیمیایی زیر برای درمان وابستگی و اعتیاد به اپیوئیدها به کار میرود. بوپرنورفین برای پیشگیری از ظهور علایم محرومیت از مواد اپیوئیدی استفاده میشود و به عنوان بخشی از برنامه درمانی ترک وابستگی به اعتیاد یعنی در کنار مشاوره، پایشهای فیزیکی و رفتاری و تغییر شیوه زندگی، برای افراد مبتلا به وابستگی و اعتیاد به مواد اپیوئیدی به عنوان داروی ترک اعتیاد تجویز میشود.
اشکال مختلف بوپرنورفین
این دارو به اشکال قرص زیر زبانی و تزریقی در بازار دارویی ایران موجود است. شرکت دارویی زاگرس دارو پارسیان این دارو را به شکل قرصهای زیر زبانی تولید و در بازار عرضه میکند.
نحوه مصرف بوپرنورفین زیر زبانی
زاگرس دارو پارسیان قرص زیر زبانی بوپرنورفین را در دوزهای 0.4، 2 و 8 میلی گرم تولید و به بازار عرضه می کند. برای اطلاع از نحوه صحیح مصرف دارو باید حتما برگه راهنما را به دقت مطالعه نمایید و تمامی سوالات خود را از پزشک و داروساز خود بپرسید.
بوپرنورفین را دقیقا مطابق با دستور پزشک مصرف کنید. برای مصرف قرص های زیر زبانی بوپرنورفین باید قرص را به مدت 5 تا 10 دقیقه زیر زبان قرار دهید تا به طور کامل حل شود. معمولا این دارو به صورت روزانه و در یک دوز تجویز می شود. اگر برای شما بیش از یک قرص در روز تجویز شده است، می توانید همه قرص ها را با هم یا هر بار 2 قرص را زیر زبان خود قرار دهید.
هرگز قرص های زیر زبانی بوپرنورفین را نبلعید یا نجوید. قرار دادن دارو زیر زبان و حل شدن آهسته قرص ها در زیر زبان تنها نحوه صحیح مصرف این داروست.
معمولا بوپرنورفین به تنهایی برای مدت کوتاهی پس از قطع مصرف مواد اپیوئیدی تجویز می شود. پس از این مدت درمان های ترکیبی تحت نظارت پزشک آغاز می گردد.
بهترین عملکرد بوپرنورفین در جلوگیری از بروز علایم ترک مواد، در صورتی است که دوز اول با ظهور علائم سندروم محرومیت یا ترک مواد مصرف شود. اگر چنانچه زودتر از این زمان و با فاصله کم از آخرین مصرف مواد، بوپرنورفین را مصرف کنید ممکن است در اثر مصرف دارو، علایم سندروم محرومیت را مشاهده نمایید، بنابراین حتما بر اساس دستور پزشک دارو را مصرف کنید.
دوز دارو بر اساس وضعیت بالینی بیمار و پاسخ دهی به درمان، تنظیم می شود. بنابراین هرگز دوز دارو، طول درمان یا تکرار دوزها را بیشتر نکنید.
قطع ناگهانی این دارو موجب بروز علائم ترک اعتیاد می شود مخصوصا اگر دارو را برای مدت طولانی استفاده کرده باشید. ممکن است پزشک شما دوز دارو را به تدریج کاهش دهد.
چنانچه در طول درمان با بوپرنورفین، دچار علایم سندروم ترک اعتیاد شدید حتما به پزشک یا داروساز اطلاع دهید. این علایم به شرح زیر است:
بیقراری و اختلال خلق مانند اضطراب، اختلالات خواب یا افکار خودکشی.
اشک ریزش، آبریزش بینی، تهوع، اسهال، تعریق زیاد، درد عضلانی یا تغییر رفتار ناگهانی.
عوارض جانبی بوپرنورفین چیست؟
همه داروها همراه با اثرات مفید درمانی خود، عوارضی نیز دارند. این عوارض در همه افراد دیده نمی شود و به یک شکل نخواهد بود.
خواب آلودگی، گیجی، یبوست، سردرد در هنگام مصرف دارو ممکن است رخ دهد. اگر هر یک از این عوارض طولانی شد یا شدت گرفت، به سرعت با پزشک یا داروساز خود تماس حاصل نمایید.
برای جلوگیری از یبوست، در رژیم غذایی خود از فیبر بیشتری استفاده کنید، آب بنوشید و ورزش کنید. ممکن است پزشک برای شما داروی مسهل تجویز نماید.
برای جلوگیری از سرگیجه یا زمین خوردن به این علت، از تغییر موقعیت های سریع و نشستن و برخاستن ناگهانی پرهیز کنید.
در صورت سوء مصرف بوپرنورفین، تزریق آن یا در مصرف همزمان با الکل، اپیوئیدها و بنزودیازپین ها مانند دیازپام ممکن است عوارض کشنده تنفسی رخ دهد.
عوارض سوء مصرف بوپرنورفین
عوارض زیر را سریعا به پزشک خود گزارش کنید:
اختلال تنفس در هنگام خواب یا آپنه خواب
اختلال خلق و خو (اضطراب، بی قراری، گیجی، توهم)
دردشکمی
اختلال عملکرد غدد فوق کلیه ( با نشانه هایی مانند خستگی مفرط، کاهش وزن)
بیهوشی
ضربان نامنظم و تند قلب
گیجی بسیار شدید
تنفس سطحی و کند
خواب آلودگی غیر عادی یا دشواری در برخاستن از خواب
اگرچه این دارو برای کاهش عوارض سندروم محرومیت تجویز می شود، در برخی موارد خصوصا در مواردی که فرد مبتلا به اعتیاد به موادی با اثر طولانی مانند متادون بوده است ممکن است خود دارو باعث بروز علایم ترک گردد. این علایم شامل اسهال، اضطراب، تحریک پذیری، اختلال خواب، لرزش و درد و سفتی عضلانی ست. در صورت مشاهده این علائم به پزشک خود مراجعه کنید.
بوپرنورفین به ندرت باعث مشکلات جدی کبد می شود. لیکن اگر علایمی مانند ادرار تیره، تهوع و استفراغ مقاوم به درمان، کاهش اشتها، زردی در چشم و پوست و درد معده و دردهای شکمی را مشاهده نمودید به پزشک خود مراجعه نمایید.
واکنش حساسیتی شدید به این دارو نادر است اما در صورت مشاهده راش پوستی، اختلال تنفس، تورم در ناحیه گلو، صورت و زبان به پزشک مراجعه نمایید.
پیش از مصرف بوپرنورفین چه نکاتی را به پزشک خود اطلاع دهیم؟
پیش از مصرف بوپرنورفین سابقه حساسیت به این دارو یا سایر داروها را به پزشک خود اطلاع دهید.
بیماری های زمینه ای زیر را پیش از مصرف دارو به پزشک خود گزارش کنید:
مشکلات مغزی مانند ضربه به ناحیه سر، تومور مغزی یا تشنج
ناراحتی تنفسی مانند آسم، آپنه خواب، COPD
نارسایی کبد
اختلالات خلق مانند افسردگی، اضطراب و...
اختلالات گوارشی
اعتیاد به مصرف الکل یا هرگونه مواد روانگردان
نکات مهم در هنگام مصرف بوپرنورفین
این دارو باعث خواب آلودگی و گیجی می شود. استفاده همزمان از الکل و ماری جوانا به همراه این دارو، باعث تشدید این اثرات شده ممکن است خطرات جدی از جمله اختلال در تنفس برای فرد ایجاد کند.
قبل از انجام اعمال جراحی و یا پیش از مراجعه به دندانپزشکی مصرف دارو را به پزشک یا دندانپزشک خود اطلاع دهید.
در هنگام مصرف این دارو از کار با وسایل سنگین یا رانندگی خودداری کنید.
در زمان مصرف بوپرنورفین ممکن است پزشک شما به صورت ادواری، عملکرد کبد شما را از طریق تست های آزمایشگاهی مورد بررسی قرار دهد.
چنانچه قصد بارداری دارید پیش از مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنید. در صورت بارداری به دلیل عوارضی که برای جنین دارد، تنها در موارد بسیار ضروری استفاده از دارو ممکن است.
بوپرنورفین زیرزبانی 2 میلی گرمی و 8 میلی گرمی، به ترتیب به صورت قرص ب 2 (b2) و b8 یا RP b2 و RP b8 نیز شناخته می شوند.
تداخلات دارویی بوپرنورفین
داروها و مواد زیر با بوپرنورفین تداخل دارند:
نالتروکسون بوتورفانول، نالبوفین، پنتازوسین، آمیودارون، سوتالول، پروکایین آمید، کینیدین، سیتریزین، دیفن هیدرامین، آلپرازولام،ف دیازپام، زولپیدم، کدئین، هیدروکدون، الکل ماریجوانا
مصرف هرگونه دارو، مواد مخدر یا روانگردان و یا فرآورده های گیاهی، مکمل و سنتی را به پزشک خود اطلاع دهید.
مسمومیت با داروی بوپرنورفین
چنانچه میزان زیادی از دارو را به صورت تصادفی دریافت کرده و دچار علایمی مانند اختلال تنفسی، ضربان قلب نامنظم، بیهوشی یا عوارض دیگر این دارو شوید ممکن است نیاز به درمان با نالوکسون پیدا کنید. لذا به محض مشاهده علائم مسمومیت با دارو، با فوریت های پزشکی یا مراکز کنترل مسمومیت دارویی تماس حاصل کنید.
لحظات اوليه پس از بروز مسموميت، براي نجات فرد مسموم حياتي است، بنابراين بلافاصله پس از برخورد با موارد مسموميت جهت دريافت اطلاعات صحيح با شماره تلفن 1490 يا 190 يا 115 تماس بگيريد.
ترامادول چیست؟
ترامادول متعلق به دسته ای از داروهاست که به عنوان مسکن اپیوئیدی شناخته می شوند. این دارو با اثر سیستم عصبی مرکزی باعث تسکین درد می شود. ساختار شیمیایی داروی ترامادول به صورت زیر است:
این دارو با نام های تجاری مختلف در بازار دارویی ایران و جهان ارائه می شود. اشکال دارویی قرص، کپسول و تزریقی در بازار دارویی ایران یافت می شود.
زاگرس دارو پارسیان این دارو را که برای تسکین دردهای متوسط تا شدید یا دردهای پس از جراحی تجویز می شوند را به شکل قرص مسکن 100 میلی گرمی و همچنین 200 میلی گرمی آهسته رهش تولید و در بازار دارویی عرضه می کند. نوع آهسته رهش این دارو برای درمان دردهای متوسط تا شدید که مزمن نیز هستند استفاده می شود.
مصرف طولانی مدت ترامادول موجب ایجاد عادت به این دارو می شود و وابستگی فیزیکی و روانی به دارو را باعث می شود. با این حال افرادی که دچار دردهای مزمن هستند و پزشک دارو را برای آنها تجویز نموده است باید حتما مطابق دستور پزشک دارو را مصرف نمایند. این افراد برای قطع مصرف دارو نیز باید تحت نظارت پزشک عمل نمایند و دارو را به تدریج و مطابق دستور قطع نمایند.
قبل از مصرف ترامادول به چه نکاتی توجه کنیم؟
در مصرف هر دارو، همواره فواید دارو در مقابل مضرات آن در نظر گرفته می شود. بر این اساس پزشک شما دارو را برای شما تجویز می نماید. لذا همواره بر اساس دستور پزشک دارو را مصرف نمایید و پیش از مصرف دارو موارد زیر را با پزشک خود در میان گذارید:
در صورتی که به ترامادول حساسیت دارید یا هرگونه حساسیت دارویی و غذایی دیگری دارید حتما به پزشک خود اطلاع دهید.
مصرف این دارو در کودکان زیر 12 سال توصیه نمی شود.
در صورت بارداری و شیردهی مصرف این دارو ممنوع می باشد.
تداخلات دارویی ترامادول
در صورت مصرف داروهای زیر، مصرف داروی ترامادول توصیه نمی شود. لذا حتما مصرف این داروها را به پزشک خود گزارش کنید.
فورازولیدون
ایزوکربوکسازید
لینزولید
موکلوبماید
نالترکسون
فنلزین
رازاژیلین
سلژیلین
ترانیل سیپرومین
چه بیماری های زمینه ای را پیش از مصرف داروی ترامادول به پزشک خود اطلاع دهیم؟
در حالات زیر حتما بیماری زمینه ای خود را پیش از مصرف داروی ترامادول به پزشک خود اطلاع دهید
مصرف زیاد الکل یا اعتیاد به آن
تومور مغزی
بیماری هایی مانند افسردگی و اضطراب
دیابت
اعتیاد به مصرف مواد مخدر
سابقه سنگ صفرا
سابقه تشنج یا ابتلا به صرع
نارسایی کبد و کلیه ها
سابقه مشکلات گوارشی و زخم معده
فنیل کتونوریا
ترامادول چگونه باعث کاهش درد میشود؟
این دارو یک اپیوئید صناعی ست. این دارو به صورت مرکزی عمل می کند همچنین به صورت نسبی به گیرنده های محیطی µ نیز متصل می شود و از این طریق مسیرهای درد را مهار می کند.
نحوه مصرف قرص مسکن ترامادول چگونه است؟
ترامادول 100 میلی گرمی زاگرس دارو پارسیان در تسکین دردهای متوسط تا شدید در بیمارانی به کار می رود که سایر داروهای ضد درد برای تسکین آنها کارایی لازم را نداشته اند.
مقدار مصرف هر دارو توسط پزشک تعیین می گردد. دوز معمول این دارو به صورت زیر است:
در موارد مصرف طولانی مدت: ابتدا 25 میلی گرم روزانه و سپس هر سه روز یک بار 25 تا 50 میلی گرم اضافه می شود و تا حداکثر 50 تا 100 میلی گرم هر 4-6 ساعت در صورت نیاز افزایش می یابد.
در موارد مصرف حاد: 50 تا 100 میلی گرم هر 4-6 ساعت در صورت نیاز.
چه در مصرف حاد و چه در مصرف طولانی مدت هرگز بیش از 400 میلی گرم (4 قرص 100 میلی گرمی) از این دارو را در طول 24 ساعت مصرف ننمایید. این مقدار برای افراد سالمند کمتر است و ممکن است به 300 میلی گرم محدود شود.
نوع آهسته رهش این دارو برای کنترل درد، روزانه 1 مرتبه و حداکثر تا 300 میلی گرم با تجویز پزشک قابل استفاده است.
برای قطع مصرف این دارو، خصوصا در موارد مصرف طولانی مدت، با پزشک خود مشورت نمایید. قطع ناگهانی این دارو ممکن است با عوارضی همراه باشد.
دلایل و خطرات سوء مصرف ترامادول
ترامادول یکی از داروهای است که در ایران مورد سوء مصرف قرار می گیرد و در موارد بسیاری باعث ایجاد اعتیاد یا مسمومیت می شود.
ترامادول اثری مشابه با سایر داروهای ترک اعتیاد و نارکوتیک ها دارد با این تفاوت که اثراتی همچون بالا بردن خلق و آرامبخشی و ضد اضطرابی نیز دارد. به همین دلیل ممکن است بدون توجه به اثرات منفی آن (مانند اختلالات تنفسی شدید و مسمومیت) مورد سوء مصرف قرار گیرد.
چنانچه داروی ترامادول بدون تجویز پزشک مصرف شود یا به عبارت دیگر مورد سوء مصرف قرار گیرد، علاوه بر ایجاد وابستگی و بروز عوارض در حین مصرف، در هنگام قطع دارو یا عدم دسترسی به آن، علایم محرومیت از دارو را نیز موجب می شود. در خصوص ترمادل این علایم به صورت اختصاصی شامل موارد زیر است:
اضطراب شدید و حمله پانیک
گیجی
توهم
بدبینی
بی حسی در اعضای بدن
وز وز گوش
علایم کلی قطع ناگهانی مصرف مواد مخدر و اپیوئیدی نیز در قطع مصرف ترامادول دیده می شود که شامل موارد زیر است:
تهوع
کرامپ شکمی
اسهال
تعریق شدید
لرز
درد عضلانی و اسکلتی
اشک ریزش
آبریزش بینی
اضطراب
افسردگی
بی قراری
بیخوابی
لازم است اشاره شود مسمومیت با ترامادول به سادگی قابل کنترل نیست و همین امر سوء مصرف دارو را خطرناک تر می کند.
توصیه های مهم درباره داروی ترامادول
ترامادول به شدت اعتیادآور است و تنها با تجویز پزشک باید مورد استفاده قرار گیرد
ترامادول در بارداری و شیردهی ممنوع بوده موجب ایجاد عوارض جدی در نوزاد می شود
مصرف ترامادول به همراه الکل یا سایر داروهای خواب آور یا تضعیف کننده سیستم عصبی، بسیار خطرناک است.
مصرف این دارو برای کودکان زیر 12 سال ممنوع است و در سنین 12 تا 18 سال تنها در موارد خاص توسط پزشک تجویز می شود
در حین مصرف دارو ممکن است عوارضی مانند یبوست را تجربه کنید. برای جلوگیری از این عارضه مایعات را در برنامه غذایی خود قرار داده فیبر کافی دریافت کنید.
در حین مصرف این دارو از رانندگی و کارهایی که نیاز به تمرکز جدی دارند پرهیز کنید.
ترامادول برای ترک اعتیاد به کار نمی رود.
هرگز به شکل خودسرانه میزان داروی خود را افزایش ندهید
از قطع ناگهانی داروی ترامادول پرهیز کنید. قطع مصرف داروی ترامادول تنها با نظر پزشک ایمن است و باید مطابق دستور پزشک انجام شود.
مصرف ترامادول ممکن است به دلیل مکانیسم اثر دارو، موجب دیر انزالی گردد لیکن به علت عوارض جدی تنفسی و اعتیاد آور بودن دارو، به هیچ عنوان در درمان زودانزالی توصیه نمی شود. (به خاطر داشته باشید که در مصرف هر دارو همواره فواید درمانی آن باید نسبت به اثرات جانبی و عوارض دارو برتری داشته باشد.)
برای مشاوره ترک با متخصصان مرکز نشاط سلامت آرامش در منوی اصلی گزینه مشاوره را زده و مشخصات خود را وارد کنید تا مشاوران ما در اولین فرصت با شما تماس بگیرند.
نظرات کاربران
تجربهها و دیدگاههای واقعی کاربران که مسیر انتخاب شما را روشن میکنند